De totale ziektelast die wordt veroorzaakt door psychische aandoeningen is enorm.
Zo kent Nederland jaarlijks 300.000 nieuwe gevallen van depressieve stoornissen. Van alle uitgaven aan de gezondheidszorg in Nederland, wordt bijna een kwart besteed aan psychische stoornissen. In het beheersen van deze problematiek is preventie van onschatbare waarde en verdient meer prioriteit dan het op dit moment heeft.

Preventie interventies worden uitgevoerd voordat er een (psychische) stoornis ontstaat. Er worden twee vormen van preventie onderscheiden.

• Geïndiceerde preventie, gericht op mensen die al (lichte) klachten hebben.
• Preventie gericht op risicogroepen.

Voor wat betreft de eerste groep is het nut van een (preventieve)aanpak direct duidelijk; de tweede groep bestaat echter uit mensen die in tachtig tot negentig procent van de gevallen nooit een stoornis ontwikkelen. Ten aanzien van deze laatste groep is onderzoek naar de cumulatie van risicofactoren dan ook van belang. Op deze wijze kunnen kleine risicogroepen uit het grotere geheel onderscheiden worden, waardoor de preventieve aanpak gerichter en effectiever kan plaatsvinden.

Uit honderden onderzoeken naar preventieve interventies komt naar voren dat:

• Risicofactoren verminderd worden.
• Beschermende factoren bevorderd worden.
• Symptomen positief beïnvloedbaar zijn.

Belangrijk is in hoeverre preventieve interventies voorkomen dat klachten uitgroeien tot psychische stoornissen. Uit onderzoek blijkt dat preventieve interventies gemiddeld genomen tot zo'n 27 procent aan vermindering van psychische stoornissen leiden.

Een prima resultaat, waar helaas weinig mee wordt gedaan, zeker niet door de GGZ. Om te beginnen komen de meeste mensen met een psychische stoornis nooit in de GGZ terecht. Zij belanden in de eerste lijn, of zoeken in het geheel geen hulp. Preventie heeft derhalve geen uitwerking op de GGZ. Maar vanuit het maatschappelijk perspectief loont preventie-activiteit wel degelijk. Een aanzienlijke reductie in het ontstaan van psychische stoornissen scheelt enorm in de kosten. Al dat psychisch leed kost immers handenvol geld.

Nieuw in de preventieve aanpak is de opkomst van de online hulp. Via internet worden groepen bereikbaar die anders uit zicht blijven. Bekend is dat adolescenten uit zichzelf niet makkelijk naar de GGZ stappen. Maar uit recent Amerikaans onderzoek kwam naar voren dat negentien procent van de adolescenten met psychische problemen naar hulp zocht via het internet. De potentie van online hulp is dan ook enorm, zeker op het preventieve vlak.